Każde dochodzenie w sprawie odpowiedzialności musi rozpocząc się od samych rachunków. Z tego powodu niniejszy artykul analizuje rachunki publiczne 72 gmin Sonory, wykorzystując prawo dostępu do informacji określone w art. 6 Konstytucji i innych przepisach wykonawczych w tym zakresie. Celem jest promowanie wśród obywateli dostępu do informacji jako niezbędnego narzędzia do "audytu" naszych urzędników komunalnych z przeważającej potrzeby obywateli. Jako punkt wyjścia wykorzystano informacje z trzech lat 2003-2006, biorąc pod uwagę, że od 2004 r. sprawozdania samorządów lokalnych zaczęly byc podawane do publicznej wiadomości; później dokonano porównania z rokiem budżetowym 2018, ostatnim, który jest prawnie dostępny. Z analizy dostępnych informacji wynika, że zdecydowana większośc gmin zarządza swoimi zasobami w sposób nieodpowiedzialny, ma istotne spostrzeżenia oraz staly i niebezpieczny wzrost w zakresie zarządzania swoimi dlugoterminowymi zobowiązaniami (dlugiem).